Երևան
19 / Ապրիլ / 2018

Ինձ շատ ուրախացրեց, որ նա բարձրացրեց միասնական ուղղագրության հարցը, բայց սարսափելի էր, որ այդ հարցը բարձրացնելիս խոսվում է փոխզիջումների մասին

Yelakt.am-ի զրուցակիցը ԱԻՄ նախագահ Պարույր Հայրիկյանն է:

Պարոն Հայրիկյան, Դուք բազմիցս նշել եք, որ սեպտեմբերի 21-ը ոչ թե անկախության օրն է, այլ ինքնորոշման: Խնդրում եմ մեկնաբանեք:

Իմ նշելն ամենևին էլ էական չէ, որովհետև Հայաստանը ունի անկախության օր, դա Հայկ Նահապետի և Բելի կռվի հետ է կապված: Այսինքն` մենք մեր պետականությունը ստեղծել ենք հինգ հազար տարի առաջ: Պաշտոնապես Հայաստանը իր անկախությունը վերականգնել է1918 թվականին,1919 թվականին Հայաստանը որոշեց, որ մայիսի 28-ը պետք է ընդունվի որպես Հայաստանի անկախության վերականգնման օր:
Մեր ժամանակներում` վերջին տասնամյակում անկախության հռչակագիրը ընդունվել է 1990 թվականի օգոստոսի 23-ին: Այսինքն`անկախության հետ կապված է օգոստոսի 23-ը: Ինչ վերաբերում է սեպտեմբերի 21-ին, ապա դրանից մեկ տարի առաջ ընդունված անկախության հռչակագրին ժողովրդի հավանության հարցն էր քննարկվում: Եվ հենց ժողովրդի կարծիքն իմանալու գործընթացը կոչվում է ինքնորոշման գործընթաց:
Հետևաբար` 1991թվականին ոչ թե Հայաստանը անկախություն ստացավ, այլ այդ օրը հայ ժողովուրդը ինքնորոշվեց` հավանություն տվեց դրանից մեկ տարի առաջ ընդունված հռչակագրին:

Վերջերս աղմկահարույց էր ռուսերենին չափազանց մեծ կարևորություն տալը: Անհրաժեշտությու՞ն է ռուսերենին տիրապետելը:

Ես ուրախ եմ, որ մենք ունենք լեզվի նկատմամբ այդ ցավագին ու առողջ ընկալումը, երբ լեզվի նկատմամբ որևէ ոտնձգություն ընկալում ես որպես դավադրություն ազգիդ նկատմամբ: Մյուս կողմից ուրախ եմ, որ նույնիսկ այս կեղծված սահմանադրության մեջ ընկալելի է, որ հայերենը մեր պետական լեզուն է: Հայաստանի որդեգրած քաղաքականությանը համահունչ, սա առաջին ոտնձգությունը չէ հայերենի նկատմամբ: Մյուս կողմից,անաչառ լինելով էլ ասենք, որ խոսք չկա այն մասին, թե դա պետք է հայերենի հաշվին լինի: Ես խանդավառ եմ, որ այդպիսի հոծ զանգված ընդվզեց,բայց կարծում եմ, որ վտանգը ավելի շատ գալիս է նրանից,որ մենք որդեգրել ենք հակաքաղաքակրթական քաղաքականություն: Ռուսերենի հանդեպ առանձնահատուկ վերաբերմունք դրսևորելու կոչերն էլ բխում էր այդ պետական սխալ դիրքորոշումից:

Պարոն Հայրիկյան, ըստ Ձեզ` հայերենը աղքա՞տ թե հարուստ լեզու է:

Երբ ես որոշ շրջանում թարգմանական գործունեությամբ էի զբաղվում, նկատեցի, որ համեմատության մեջ հայերենը զգալի առավելություն ունի, նամանավանդ,եթե ծանոթ ես գրաբարին և տիրապետում ես արևմտահայերենին:
Տարիներ շարունակ ես փնտրել եմ վետերան բառը մեր մտավորականներից մեկի գործերի մեջ <<հնամարտիկ>> բառը տեսա: Գոնե բառաստեղծման տեսանկյունից հայերենը զգալիորեն առատ է: Չնայած դրան`ռուսերենում կան երևույթներ,որ հայերենում չկան: Եթե համեմատելու լինենք, աշխարհի շատ քիչ ազգեր ունեն գործող երկու գրական լեզու,որոնք իրար լրացնում են: Հայերենի հարստության մասին կասկածողը պարզապես հայերեն չգիտի: Հիմնականում թարգմանություններից եմ զգացել, ինչպիսի խորունկ ծով է հայերենը:

Հասարակության շրջանում մեծ աղմուկ բարձրացրեց Մեծի Տանն Կիլիկիո Արամ Ա Կաթողիկոսի ելույթը:

Արամ կաթողիկոսի ելույթը հռետորական շնչով էր, բազում կրկնությունններով: Ես նրա ելույթը որպես կաթողիկոս չեմ դիտարկում(կաթողիկոսի առաջ պետք է խոնարհվել),այլ հրապարակախոս գործչի, այլապես թույլ չէի տա որևէ քննադատական խոսք ասել: Չափից շատ կրկնեց. <<Հայաստանը միայն բիզնեսի համար չէ>>:
Ինձ համար շատ վտանգավոր էր, գուցե ոչ շեշտված, բայց նշվեց Հայաստան և Արցախ: Չկա Հայաստան և Գորիս, չկա Հայաստան և Վան: Կա Հայաստան և վերջ:
Ինձ շատ ուրախացրեց, որ նա բարձրացրեց միասնական ուղղագրության հարցը, բայց սարսափելի էր,որ այդ հարցը բարձրացնելիս խոսվում է փոխզիջումների մասին:
Մենք ունենք միասնական ուղղագրություն, որը պետք է վերականգնենք, հակառակն ասողը դեմ է Պ.Սևակին, Հ.Աճառյանին, Ս.Մալխասյանցին:

Պ.Հայրիկյան, ինչպիսին էր այն Հայաստանը, որն ակնկալում էիք ունենալ անկախությունից հետո:

Եթե հարցի ենթատեքստը այսպես ընկալենք,թե արդյո՞ք համապատասխանում է այսօրվա Հայասատանը այն Հայաստանին, որին ես ձգտում էի, կասեմ` ոչ:
Իսկ որպես եզրափակիչ խոսք, ուզում եմ շնորհավորել մեր բոլոր հայրենակիցներին, հայ ազգի ինքնորոշման օրվա առթիվ, այն ամենակարևոր ձեռքբերումն է, որ կարող է որևէ ազգ ունենալ: Ինքնորոշումը այն ծառն է, որի վրա ծնունդ առավ նրա պտուղը` անկախությունը: Նյութի աղբյուրը` http://yelaket.am/?p=23266&l=am

դիտվել է 1526 անգամ

Ելակետ լրատվականը գործակալությունը Մոսկվա-ում

Բերման ենթարկված Վահագն Գևորգյանը Սերժի նկարը պատուհանից դուրս է գցել (տեսանյութ)

Դրական փոփոխության հաստատ լինելու է

Ինչ է կատարվում Փեթակի տարածքում

Ամեն ինչի վրա պետք է աշխատել, առաջինը՝ ինքդ քո վրա, ամեն օր պիտի զարգանաս. Հարություն Մանուկյան

Քանի որ մեր տարածքը հիմնականում ամայի է, մեր եղած ծառերն ու կանաչապատ տարածքները փորձելու ենք միանշա...

Մենք կարող ենք կանգնել մեր արտադրողի կողքին, որպեսզի նա կարողանա լիարժեքորեն հսկել ամբողջ արտադրական...