Երևան
19 / Ապրիլ / 2018

Հայերը՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում

Հայերը Հյուսիսային Ամերիկայում բնակություն են հաստատել 17 դարի առաջին տասնամյակներից: Հայերի ներհոսք է սկսվել 19 դարի 30-ական թվականներին` Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայում և Թուրքիայի հայաբնակ այլ վայրերում ամերիկյան միսիոներների քարոզչական, լուսավորչական գործունեության հետևանքով: ԱՄՆ մեկնած հայերը ժամանակի ընթացքում հաստատվել են գրեթե բոլոր նահանգներում: 1900 թվականին հայերի թիվն ԱՄՆ-ում կազմել է շուրջ 20 հազար հոգի:

ԱՄՆ հայերի զանգվածային գաղթ է տեղի է ունեցել 20-րդ դարի սկզբին` Թուրքիայի տարածքում հայերի կոտորածներից, 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանությունից հետո: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի նախօրեին արդեն ԱՄՆ-ում բնակվել է շուրջ 200 հազար, 1965թ.` 300 հազար, 1970-72թվականներին` շուրջ 450-500 հազար հայ:

1867 թվականին ԱՄՆ գաղթած Հակոբ Առաքելյանը հիմնել է ժամանակի խոշորագույն «Փիլգրիմ փրես» տպարանը, հայկական առաջին պարբերականը`«Արեգակը», լույս է տեսել 1888 թվականին Ջերսի Սիթիում: Այսօր այս երկրում լույս է տեսնում ավելի քան 200 անուն հայկական պարբերական:

ԱՄՆ-ում առաջին հայկական դպրոցը` Վարդուկյան վարժարանը, հիմնադրվել է 1880-ական թվականների վերջին Նյու Յորքում: Առաջին ամենօրյա դպրոցը` Ֆերահյան երկրորդական վարժարանը, գործում է 1964 թվականից Լոս Անջելեսում: Ներկայումս այստեղ գործում է 26 ամենօրյա և 131 մեկօրյա վարժարան:
Գործում են Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ԱՄՆ-ի Արևելյան (առաջնորդանիստը` Նյու Յորքի Սբ. Վարդան եկեղեցի, առաջնորդը` Խաժակ արք. Պարսամյան) և Արևմտյան թեմերը (առաջնորդանիստը` Լոս Անջելեսի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, առաջնորդը` Հովնան արք. Տերտերյան): Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսության հովանու ներքո գործում են Հյուսիսային Ամերիկայի Արևելյան (առաջնորդանիստը` Նյու Յորքի Սբ. Գրիգոր Լուսավորիչ, առաջնորդը` Օշական արք. Չոլոյան) և Արևմտյան թեմերը (առաջնորդանիստ` Լոս Անջելեսի Սբ. Հովհաննես Կարապետ եկեղեցի, առաջնորդը` Մուշեղ արք. Մարտիրոսյան): ԱՄՆ-ում Հայաստանյայց Առաքելական առաջին` Ս.Փրկիչ եկեղեցին կառուցվել է 1891 թվականին Ուստրում, ներկայումս գործում է շուրջ 90 եկեղեցի:

ԱՄՆ-ում գործում են նաև Հայ Ավետարանական համայնքը` շուրջ 25 հազար հետեևորդներով, 22 ժողովարաններով, Հայ Կաթողիկե եկեղեցու Հյուսիսային Ամերիկայի թեմը` շուրջ 6 հազար հետևորդներով, 6 եկեղեցիներով: 1918 թվականին Նյու Ջերսիում հիմնվել է Ամերիկայի Հայ ավետարանչական ընկերակցությունը (Armenian Missionary Association of America):

 

դիտվել է 4604 անգամ

Ելակետ լրատվականը գործակալությունը Մոսկվա-ում

Ինչպես են ոստիկանները բռնի ուժով բերման ենթարկում ակտիվիստ Դավիթ Պետրոսյանին և մյուս ցուցարարներին

«Ըսենց գոհ ու երջանիկ թշերդ ուռցնես, ասես` ես միակն եմ». Սերգեյ Դանիելյան

Բերման ենթարկված Վահագն Գևորգյանը Սերժի նկարը պատուհանից դուրս է գցել (տեսանյութ)

Ամեն ինչի վրա պետք է աշխատել, առաջինը՝ ինքդ քո վրա, ամեն օր պիտի զարգանաս. Հարություն Մանուկյան

Քանի որ մեր տարածքը հիմնականում ամայի է, մեր եղած ծառերն ու կանաչապատ տարածքները փորձելու ենք միանշա...

Մենք կարող ենք կանգնել մեր արտադրողի կողքին, որպեսզի նա կարողանա լիարժեքորեն հսկել ամբողջ արտադրական...