Երևան
21 / Փետրվար / 2018

Վիգեն Սարգսյանը, Ամոթը եւ Ծանր խաչը

1988-ից սկսած Հայաստանում բողոքի ակցիաներն ուղեկցվում էին «ամո՛թ, ամո՛թ» վանկարկումներով, սակայն չէին հնչում` «պատժե՛լ, պատժե՛լ»:

Սոցիոլոգիայի մեջ կա մի տեսություն, ըստ որի հասարակությունները երկու տեսակի են լինում` «Ամոթի հասարակություն» եւ «Մեղքի հասարակություն»: Արեւելյան ժողովուրդները հիմնականում Ամոթի հասարակություններ են, որտեղ առաջնայինը ոչ թե օրենքներն են ու այդ օրենքների առջեւ անհատական պատասխանատվության ինստիտուտը` ինչպես արեւմտյան Մեղքի հասարակություններում, այլ ամոթը համայնքի առջեւ: Այդ հասարակություններում ամենամեծ պատիժը ամոթի ենթակա որեւէ արարքի համար համայնքի կողմից արհամարհված լինելն է: Ամոթի ենթակա են ոչ միայն համապատասխան արարքները, այլեւ ընդունված օրինակելի արարքներ չկատարելը:

Ամոթի ինտիտուտի «օրենսդիրը», բնականաբար, եկեղեցին է: Նա է սահմանում ամոթի ենթակա արարքների ցանկը եւ դրանց հիման վրա զբաղվում համայնքապահպանությամբ (կարդալ` ազգապահպանությամբ): Պատահական չէ, որ Ջրօրհնեքի արարողության ժամանակ Պաշտպանության նախարարի՝ Խաչքավորի դերակատարությանը հաջորդեց զինվորի համար դրամահավաքի կոչը: Դա, իրոք, Խաչքավորին արժանի պահվածք է: Ամոթ է, որ վիրավոր զինվորն անհրաժեշտ գումարով չապահովվի: Պատահական չէ նաեւ, որ դա արվում էր հրապարակավ, եւ առաջին օրինակը ցուցադրեցին Պնախարարն ու իր «ընկերները»: Ամոթի հասարակություններում ընկերներ չունենալը նույնպես ամոթ է, որոնք նեղ պահին պետք է քո կոչին միանան ու ցույց տան, որ դու ամոթ-աբուռով, հարգված տղա ես: Ոմանք նույնպես բացեիբաց սկսեցին միանալ նախաձեռնությանը՝ օգտագործելով ժամանակակից ամենահրապարակային տեխնոլոգիան` Ֆեյսբուքը: Մեղքի հասարակություններում ընկերական շրջապատը, հավատքը անձնական տիրույթին պատկանող հասկացություններ են ու աշխատանքային պարտականությունների հետ որեւէ առնչություն չունեն:
Հայաստանի իշխող խավի համար Ամոթը ինստիտուցիոնալ եզր է եւ պատահական չէ, որ ՀՀԿ համագումարի ժամանակ բոլորը հերթ էին կանգնել Սերժ Սարգսյանի ձեռքը սեղմելու համար, ընդ որում՝ «Դավաճանությունը շանտղություն է» երգի կենդանի կատարման ուղեկցությամբ: Իշխող խավի ինստիտուցիոնալ հիմքն ամոթն է ու դրանից բխող ամոթալի դավաճանությունը եւ մյուս դրսեւորումները:
Դրամահավաքի կոչից հետո հասարակությունում առաջացավ վեճ, որի ընթացքում պարզվեց՝ Հայաստանում զուգահեռաբար ձեւավորվում է Մեղքի հասարակություն, եւ այդ երկու հասարակությունների միջեւ մշակութաբանական հակամարտություն է հասունանում:

Մեղքի հասարակության ներկայացուցիչները կարծում են, որ վիրավորված զինվորների խնդիրները պետք է լուծի պետությունը, որը նրանց առջեւ պատասխանատվություն է կրում, իսկ եթե դա չի կատարվում, պետք է գտնվեն մեղավորները եւ պատժվեն: Սակայն Ամոթի հասարակություններում դա անհնարին է, որովհետեւ իշխող վերնախավում բոլորը միմյանց կամ ընկերներ են, կամ կնքահայրեր ու խնամիներ, իսկ դրանք սրբացված են եկեղեցու կողմից:

Վիգեն Սարգսյանը վերցրել էր իր Ծանր խաչը եւ ցույց տվել, որ ինքը տեր է այդ հարաբերություններին: Դրանով նա Ամոթի հասարակությանը ցույց է տալիս, որ կարող է այդ արժեքների պահպանման երաշխավորը դառնալ: Շատերը կարծում էին, որ արեւմտյան կրթություն ստացած նախարարը Մեղքի հասարակության ներկայացուցիչ է, սակայն նա իրեն դիրքավորեց հակառակ ճամբարում:

Այս երկու հասարակությունների միջեւ առկա հակամարտությունը կարող է մշակութաբանական հարթությունից տեղափոխվել քաղաքական դաշտ, իսկ դա արդեն հետաքրքիր ու կրեատիվ հնարավորություններ է պարունակում:

Acnis.am-ի խմբագրական

դիտվել է 6676 անգամ

Ելակետ լրատվականը գործակալությունը Լոս Անջելես-ում
Ելակետ լրատվականը գործակալությունը Մոսկվա-ում

«Ով ինչ ունի, հագնում է». սպանություն Երևանում հարսանիքից հետո (Video)

Լրագրողներն էին մեղավո՞ր, որ քաղաքապետարանում ծեծկռտուք տեղի ունեցավ

Նազենի Հովհաննիսյանն ուղիղ եթերով կասկածի տակ դրեց Սամվել Մարտիրոսյանի գիտելիքները սոցցանցերի վերաբե...

Մենք կարող ենք կանգնել մեր արտադրողի կողքին, որպեսզի նա կարողանա լիարժեքորեն հսկել ամբողջ արտադրական...

Հայաստանի 10 խոշոր հարկատուները

Քոչարյանի որդու ընկերությունը զրկվում է մենաշնորհից. «Թոփ-Սփին» ՍՊԸ-ի գրասենյակը փակվել է. armtimes....