Երևան
20 / Նոյեմբեր / 2018

Նոր զարգացումներ. Թուրք-Ամերիկյան հարաբերություններն ավելի են սրվել

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը օգոստոսի 13-ին հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը «մեջքից հարված» է հասցնում Անկարային, բարձրացնելով այս երկրից ներկրվող ապրանքների տուրքերը: Թուրքիայի ղեկավարը հստակեցրել է, որ մտադիր է խստորեն հակազդել ԱՄՆ-ին և նույնիսկ ակնարկել, որ Վաշինգտոնի հետ համագործակցությունը կարող է վտանգի ենթարկվել:

«Gazeta.ru» - ն վերլուծել է Թուրք-Ամերիկյան հարաբերությունները:

Այս ամենը սկիզբ է առել, երբ Վաշինգտոնը սկսել է պահանջել ամերիկյան դեսպան Էնդրյու Բրանսոնի ազատ արձակումը, ով պահվում է Թուրքիայում: Փորձագետները ենթադրում են, որ Անկարան Բրանսոնին ձերբակալել է ի պատասխան ամերիկյան իշխանություններին, ովքեր հրաժարվել էին հանձնել քարոզիչ Ֆեթհուլլահ Գյուլենին, որին Թուրքիան մեղադրում է 2016 թ. ամռանը հեղաշրջոման փորձ կազմակերպելու մեջ:

Ամերիկացի դեսպանի ձերբակալության ժամանակ, ԱՄՆ-ն անձնական պատժամիջոցներ կիրառեց երկու թուրք նախարարների դեմ, որին Թուրքիան նմանատիպ պատասխան տվեց՝ հստակեցրելով, որ չի պատրաստվում կանգ առնել և զգուշացրել Վաշինգտոնին, որ ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ իրենք սկսեն նոր դաշնակիցներ փնտրելը:

«Վերջին տարիներին մեր գործընկերությունը փորձարկվել է տարաձայնություններով ... Եթե ԱՄՆ-ն չի հարգում Թուրքիայի ինքնիշխանությունը և չի ապացուցում, որ հասկանում է մեր երկրին սպառնացող վտանգները, ապա գործընկերությունը կարող է վտանգի ենթարկվել»,- նշվում է Էրդողանի հոդվածում, որը հրապարակվել է The New York Times- ում:

«Ներկայումս Մերձավոր Արևելքում, Միացյալ Նահանգների հիմնական ռազմական դաշնակիցը Թուրքիան է, որտեղ էլ գտնվում է ԱՄՆ-ի խոշոր ռազմական բազան: Եվ մինչ ԱՄՆ-ն չի վերցրել իր բազան Թուրքիայից, վաղաժամ է խոսել երկու երկրների միջև հարաբերությունների կտրուկ վատթարացման մասին»,-այս մասին է
ասում թուրքագետ, ժամանակակից Թուրքիայի ուսումնասիրության կենտրոնի առաջատար փորձագետ Յուրի Մավաշևը:

Ինչ վերաբերում է թուրքական տնտեսությանը, ապա նրա համար ամերիկյան շուկայի կորուստը շատ կարևոր կլինի, քանի որ Վաշինգտոնը Անկարայի հինգ առևտրային գործընկերներից մեկն է, իսկ Միացյալ Նահանգների համար Թուրքիան առևտրային գործընկերների շրջանում ընդամենը 32-րդն է:

Միևնույն ժամանակ, փորձագետը նշում է, Էրդողանը կփորձի հարաբերություններ հաստատել ԱՄՆ-ի հետ, բայց նաև ջանքեր կգործադրի Վաշինգտոնից հեռու մնալու համար: Նա ձգտելու է ինչպես հյուսիս, այնպես էլ արևելք, բայց պարզ չէ, թե որքանով այդ փորձերը կհաջողվեն:

Էրդողանը վերջին օրերին սկսել է դիմել նաև Մոսկվային:

Չի բացառվում, որ ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների վատթարացման պայմաններում Թուրքիան կբարձրացնի առևտրային շրջանառությունը Ռուսաստանի հետ, որտեղ բարձրորակ թուրքական թեթև արդյունաբերությունը լավ պահանջարկ ունի: Ինչ վերաբերում է քաղաքական կապերին, ապա սերտ հարաբերությունների հաստատում դժվար թե հնարավոր լինի, քանի որ կողմերը միմյանց չեն վստահում:

Թուրքիան կարող է դիտարկել Եվրոպական Միությանը, որպես տակտիկական գործընկեր:
Բացի այդ, Թուրքիան ԵՄ-ի վրա ունի ազդեցության լուրջ լծակ՝ միլիոնավոր փախստականների տեսքով, որոնց նա ընդունել էր՝ համաձայնության գալով եվրոպական երկրների հետ:
Ինչպես գրում է բրիտանական Financial Times-ի թղթակից Լոուրենս Դազանոն, ԵՄ-ն ինքը այսօրվա իրավիճակը կարող է սեփական շահերն ծառայեցնել՝ օգտվելով Թուրքիայի բարդ կարգիրավիճակից:

Փորձագետը ամփոփելով կատարվելիքը՝ նշում է որ ներկայումս տեղի է ունենում «Էրդողանիզմ» գաղափարախոսության ձևավորումը, որը կրելու է անցյալի բեռը և աշխարհատնտեսական տեղաշարժը դեպի Արևելք:

Նյութի աղբյուրը՝  Yelaket.am

դիտվել է 33942 անգամ

Փաշինյանը հո երկնքից իջած հրեշտակ չի՞. Շարմազանով (տեսանյութ)

ԼԳԲՏ ակտիվիստներն ակցիա են արել՝ «Համարձակ քայլի՛ր, Նիկոլ», «Բարև, Երևան» կարգախոսներով (տեսանյութ) ...

Մանրամասներ Արաբկիրում տեղի ունեցած սպանությունից

Ուշագրավ փոփոխություններ. ովքեր են Հայաստանի խոշոր հարկատուները

Կայացավ հայ-չինական մշակութային երեկոն

Արևիկ Ուդումյանը, Զարուհի Բաբայանը, Սոֆի Դևոյանը, Լիլիթ Մարգարյանը, Գոհար Հարությունյանը, Աստղիկ Սաֆ...