Երևան
24 / Հոկտեմբեր / 2017

Քլինթոնը համաձայն է, որ հայերի նկատմամբ կատարվածը ցեղասպանություն է. Հարութ Սասունյան

Yelaket.am-ի զրուցակիցն է «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր Հարութ Սասունյանը:

-Պարոն Սասունյան կպատմեք մի փոքր «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի ստեղծման ու գործունեության մասին:  

- «Կալիֆորնիա Կուրիեր» անկախ շաբաթաթերթը հիմնադրվել է 1958 թվականին Ֆրեզնոյում: Հրատարակիչն ու խմբագիրը Ջորջ Մեյսընն էր: Ֆրեզնոյում հայկական դպրոց չկար և մարդիկ հայերեն չգիտեին և չէին կարողանում կապ պահել Հայաստանի ու հայության հետ: 1983 թվականին մենք հանդիպեցինք Ջորջի հետ ու նա ինձ առաջարկեց դառնալ թերթի խմբագիրը: Մի քանի տարի հետո նա առաջարկեց ինձ վաճառել թերթը և ես համաձայնեցի: Արդեն 30 տարուց ավելի է թերթի խմբագիրն եմ ու հրատարակիչը: «Կալիֆորնիա Կուրիերը» սկզբում հրատարակում էր ավելի շատ ընկերական նյութեր, թե ով ամուսնացավ, ով գնաց արձակուրդ, ով բաժանվեց: Ես մի շարք փոփոխություններ մտցրեցի: Սկսեցի գրել քաղաքական հարցերի, հայերի Ցեղասպանության և ընդհանրապես Հայաստանի մասին: 33 տարի է ամեն շաբաթ գրում եմ: Հենց այս գիշեր պետք է նոր համարի սյունակը գրեմ:

-Արդեն որոշե՞լ եք, թե ինչի մասին եք գրելու:

-Այո: Պետք է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի դեմ գրեմ: Oբաման կանցնի պատմության գիրկը` որպես ստախոս նախագահ: Իր սուտ խոստումը փրկելու վերջին ապրիլի 24-ն էր, որից ԱՄՆ նախագահը չօգտվեց:

-Մի առիթով ասել եք, որ իրականում ոչ թե կարևոր է հայերի Ցեղասպանության ճանաչումը, այլ հատուցումը:

-Այո: Մենք երկար տարիներ ուզում ենք, որպեսզի Թուրքիան կամ Ամերիկան ճանաչեն Ցեղասպանությունը: Ով ճանաչելու է արդեն ճանաչել է, մենք չենք կարող ստիպել որևէ պետության որ ճանաչեն, ոչ էլ այդքան հզոր բանակ ունենք որ գնանք և զենքով ստիպենք ճանաչել մեր նկատմամբ կատարված Ցեղասպանությունը: Մենք պետք է դիմենք տարբեր դատարաններ և դատական հայցեր ներկայցնելով պահանջենք մեր իրավունքները: Ինձ այլևս չի հետաքրքրում Ցեղասպանության ճանաչումը, որովհետև իրականում սա ժամանակի և ռեսուրսների կորուստ է: Հիմա պետք է զբաղվենք մեր պահանջատիրությամբ, որպեսզի կոնկրետ արդյունքի հասնենք: Դա ավելի կարևոր է:

-Երբևէ հանդիպե՞լ եք ԱՄՆ նախագահներից որևէ մեկի հետ:

-1990-ականներին Սպիտակ տանը ունեցել եմ հանդիպում նախագահ Բիլ Քլինթոնի hետ: Մոտ 20 րոպե խոսել եմ թուրքերի կողմից կատարված հայերի Ցեղասպանության, Ամերիկայի խոստումների մասին: Շատ առանձին և անկեղծ զրույց էր ու նախատեսված չէր մամուլի ներկայացուցիչների համար: Քլինթոնն ինձ ասաց, որ ինքն ընդունում է, որ հայերի նկատմամբ կատարվածը Ցեղասպանություն է, ինը կասկած չունի, բայց ամեն անգամ, երբ իր պաշտոնական ելույթում ուզում է օգտագործել Ցեղասպանություն բառը իր խորհրդականները, օգնականները, Պաշտպանության Նախարարությունը, Պետքարտուղարոuթյունը ասում են, որ պետք է զգույշ լինել և հեռու մնալ այդ ամենից, որպեսզի Թուրքիան չնեղանա, վերջիվերջո իրենք դաշնակից պետություններ են: Հնարավոր է Թուրքիան նեղանա և կապերը խզի ԱՄՆ-ի հետ: պարտավոր եմ իրենց խորհուրդը լսել, ասաց նա, որովհետև եթե ասեմ այդ բառը այն կարող է վատ հետևանք ունենալ իմ երկրի համար: Պարզ ճշմարտություն է, որ ամեն մարդ առաջինն իր շահի մասին է մտածում: Բայց այստեղ ավելի խորը բան կա. մարդիկ իրենց շահերը չեն հասկանում: Օրինակ, ԱՄՆ մի երկիր է, որտեղ մարդիկ եվրոպայից գաղթել են 200 տարի առաջ և հաստատվել են որպեսզի ազատորեն ունենան իրենց սկզբունքները, ապրեն արդար և հավասար երկրում, իսկ եթե ԱՄՆ պետք է մտածված շահերի համար ոտնակոխ անի այս սզբունքները, ապա առաջին հերթին իրենք խախտում են Ամերիկայի սահմանադրությունը, ԱՄՆ-ի բարոյական հիմքերը, իսկ եթե մի մարդ դա խախտում է, դա ավելի մեծ կորուստ է, քան ասենք դաշնակից երկիր կորցնելը:

-Պարոն Սասունյան Ձեր ուժերով ստեղծվել է «Միացյալ Հայկական հիմնադրամ»-ը: Ի՞նչ գործուննեություն է ծավալում հիմնադրամը:

-1988 թվականի երկրաշարժից անմիջապես հետո 1989 թվականին հիմնեցի «Միացյալ Հայկական հիմնադրամ»-ը: Գնացի Քըրք Քրքորյանի մոտ և նա շատ հավանեց գաղափարն ու ասաց, որ անպայման կֆինանսավորի: 26 տարի շարունակ մեր ֆոնդի միջոցով Հայաստան և Արցախ 700 միլիոն դոլարի հումանիտար օգնություն է փոխանցվել: Իսկ, երբ անցյալ տարի Քըրք Քրքորյանը մահացավ մեր հիմնադրամի վարչությունը որոշեց, որ պետք է փակենք հիմնադրամը: Ճիշտ է իրենք ունեին այդ իրավունքը, բայց ես այլ կարծիքի էի ու քանի որ հիմադրամը մեծ քանակությամբ դեղեր էր ուղարկում և այդ դեղորայքի միջոցով շատ մարդիկ էին ողջ մնում, չէի կարող դադարեցնել այդ օգնությունը: 2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին վարչությունը փակեց հիմնադրամը, իսկ ես հաջորդ իսկ առավոտյան գնացի և բացեցի Հայաստան-Արցախ հիմնադրամը: Արդեն 5 ամսվա ընթացքում հասցրել ենք 10 միլիոն դոլարի հումանիտար օգնություն ուղարկել: Վերջին 4-օրյա պատերազմի ընթացքում ավելի շատ օգնություն ուղարկեցինք, օրինակ հենց այսօր օդանավով մի մեծ բժշկական օգնություն է գալու, մյուս շաբաթ օգնություն կլինի նաև Առողջապահության նախարարության համար:

-Անձամբ ծանոթ եք եղել Հրանտ Դինքի հետ: Ձեր կարծիքով Դինքին սպանելը որքանով էր կարևոր թուրքերի համար և  ինչ փոխեց նրա մահը հայերի համար:

-Մենք Դինքի հետ հանդիպել ենք ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ ԱՄՆ-ում: Շատ եմ ցավում, որովհետև նա շատ կարևոր գործունեություն էր ծավալում հայերի և Հայաստանի համար: Աշխարհում 80 միլիոն թուրք կա, բայց շատ տարբեր են նրանք, կան ազնիվ մտավորականներ, ովքեր ցավ ապրեցին: Շատերը խիզախ եղան և ասացին որ իրենք Հրանտ Դինք են, բայց նրանք փոքրամասնություն են կազմում, ցավոք: Այսօր թուրքերի մեծամասնությունը գաղափար չունի, թե ով էր Դինքը: Նրանց պետությունն ասում է, թե Դինքը դավաճան է, ժողովուրդն էլ տգիտաբար հետևում է պետության ասածին: Հուսանք ժամանակը կգա և մի օր մի ազատամիտ, լիբերալ թուրք ղեկավար կասի, որ Ցեղասպանություն է եղել, կամ բառը կապ չունի, կարևորը նա կասի, որ մենք շատ վատ բաներ ենք արել, հսկայական քանակով հայեր ենք սպանել և տիրացել նրանց ունեցվածքին և հիմա պետք է նստենք հայերի ներկայացուցիչների հետ ու որոշենք ինչ կարող ենք տալ նրանց, որ արդարություն լինի ու մի փոքր գոնե փոխհատուցենք:

-Որքանո՞վ է կարևոր հայանպաստ գործունեությունն աշխարհի տարբեր կետերում:

-Մենք բոլորս հայ ենք և սա իմ հայրենիքն է: Անկախ նրանից, թե որտեղ է ապրում հայ մարդը՝Հայաստան, Արցախ Թիֆլիս թե Չինաստան սա մեր բոլորի հայրենիքն է: Հայաստանը ոչ թե միայն այստեղ ապրող հայերի, այլև ամբողջ աշխարհում ապրող հայերի հայրենիքն է: Ես միշտ ամեն բան արել եմ, որպեսզի օգնեմ իմ հայրենիքին: Դա իմ արյունի կանչն է, դա իմ պարտականությունն է, ինձ ոչ մեկ չի ուղղորդում: Ես ամեն օր, ամեն րոպե առանց ծրագրելու կամ մտածելու փորձում եմ օգտակար լինել Հայաստանին, հանդիպում եմ ամերիկյան կոնգրեսմենների, իրավաբանների հետ: Եթե քնելու անհրաժեշտություն չունենայի, ապա օրը 24 ժամ, շաբաթը 7 օր կաշխատեի հանուն Հայաստանի: Արդեն 50 տարի է փորձում եմ այդպես էլ անել, որպեսզի տեսանելի արդյունքի հասնենք: Ընդհանրապես հայ ժողովուրդը պետք է ապրի իր հայրենիքում, բայց քանի որ Ցեղասպանության պատճառով հայերը ցրվել են աշխարհով մեկ, դա մենք պետք է օգտագործենք որպես առավելություն, միջոց, գործիք, որ բացի Հայաստանից աշխարհի 50 երկրում նույնպես հայանպաստ աշխատանք կատարենք: Շատ մեծ ականավոր գործիչներ կան Ավստրիայում, Լիբանանում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Իրանում և նրանցից ամեն մեկն իր միջոցներով փորձում է օգտակար լինել Հայաստանին: Այսինքն այս դեպքում թուրքերը պետք է պայքարեն ոչ միայն Հայաստանի, այլև աշխարհի 50 երկրի դեմ:

 

դիտվել է 6083 անգամ

Ելակետ լրատվականը գործակալությունը Los Angeles-ում
Ելակետ լրատվականը գործակալությունը Մոսկվայում

Իսկ դու հիշո՞ւմ եք՝ ինչպես իրեն դրսևորեց Հովհաննես Ազոյանը «Ֆորտ բոյարում»

Սարսափելի կադրեր. ինչպես է 20-ամյա աղջիկը Lexus-ով մխրճվում մարդկանց բազմության մեջ. 6 զոհ, այդ թվու...

Փոքրիկները շնորհավորում են «Էրեբունի-Երևան» տոնը (տեսանյութ)

Forbes-ը հրապարակել է ամենահարուստ ամերիկացիների ցուցակը

Ղեկավարի պարզագույն սխալներ, որոնք կարող են ճակատագրական լինել

Ուզո՞ւմ եք գումար աշխատել