Երևան
18 / Հունիս / 2019

Պատերազմի քաղաքական բանալիները. Վարչապետը փոխում է փականը

Լragir.am-ը գրում է․ Խորհրդարանը կստեղծի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հանգամանքներն ուսումնասիրող քննիչ հանձնաժողով, լրագրողներին ասել էր կառավարող մեծամասնության խմբակցության ղեկավար Լիլիթ Մակունցը: Դա կասկած չէր հարուցում, այլապես հազիվ թե այդ հանձնաժողովի անհրաժեշտության մասին հիշատակումը Նիկոլ Փաշինյանը ներառեր իր հայտնի ելույթում:

Ավելին, մեծ հավանականությամբ հնարավոր է ասել, որ իրավիճակի հասունացումը գործնականում անհրաժեշտ էր հենց այդ որոշման համար, ոչ թե դատաիրավական համակարգի, որտեղ խնդիրների լուծման առումով նախատեսվող քայլերն իրենց իրավա-քաղաքական տրամաբանությամբ այդքան էլ անհրաժեշտ չէին համարում հանգուցալուծման այդօրինակ անտուրաժը: Այդ անտուրաժն անհրաժեշտ էր առավել կարեւոր եւ առանցքային նշանակություն ունեցող քաղաքական որոշման համար, որպիսին ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հանգամանքն է:

Դա ամենեւին չի նշանակում, որ դատական իշխանության հարցը կարեւոր չէ: Սակայն գործնականում խնդիրն այն է, որ այդ հարցն ինքնին տեղավորվում է Հայաստանի հետհեղափոխական ոչ միայն ներքին մարտահրավերների եւ ռիսկերի, այլ լայն ռազմա-քաղաքական անհրաժեշտությունների եւ անվտանգային միջավայրի համատեքստում: Դա խնդիր է, որով զբաղվում է նոր իշխանությունը, մասնավորապես վարչապետ Փաշինյանը այդ պաշտոնում հայտնվելուց գործնականում անմիջապես հետո:

Խոշոր հաշվով այստեղ խնդիրը լոկ ներքին դաշտում հեղափոխություն-հակահեղափոխություն դիմակայությունը կամ դիլեման չէ, լինի դա պայմանական, հարաբերական, թե ուղիղ իմաստով: Ներկայում առկա է աշխարհքաղաքական լայն եւ բազմավեկտոր դիմակայությունների չափազանց աշխույժ մի փուլ, որն անկասկած իր ռիսկերով ու մարտահրավերներով խիստ զգայուն է հատկապես այնպիսի բարդ ռեգիոնում, որտեղ Հայաստանն է:

Այդ համատեքստում, Հայաստանին հաջողվել է արձանագրել թերեւս կարեւորագույն մի ձեռքբերում՝ ապահովել կոռումպացված եւ միաժամանակ սնանկ իշխող համակարգի փոփոխություն անարյուն ճանապարհով, ապահովել այդ ճանապարհի հանդեպ աշխարհաքաղաքական ուժային կենտրոնների չմիջամտելու կոնսենսուս:

Մյուս կողմից, ակնառու է, որ դրանով հանդերձ բազմավեկտոր դիմակայությունների ծավալումը շարունակվում է, ըստ այդմ մշտապես առկա է դրանցից բխող մի շարք հարաբերականորեն լոկալ հանգամանքների ճնշումը ռեգիոնալ ռազմա-քաղաքական կայունության վրա: Այդ կայունությունը հատկապես կարեւոր է Հայաստանի նոր իրավիճակի ամրացման եւ զարգացման ինստիտուցիոնալ հիմքեր գցելու համար, ըստ այդմ նոր իշխանության համար ներքին համակարգային ռեֆորմների կարեւորագույն հրամայականներին զուգահեռ՝ եւ օպերատիվ առումով դրանից էլ առաջ, խիստ կարեւոր է կայունության խնդրի ամենօրյա, անընդհատ սպասարկումը՝ թավշյա հեղափոխություն ձեռքբերումը ամրապնդելու համար:

Այստեղ շատ կարեւոր է դառնում ապրիլյան պատերազմի պարագան, դրա հանգամանքները ուսումնասիրելու խնդիրը, քանի որ ապրիլյան պատերազմը լոկ ռազմական գործողություն չէր, այլ ռազմա-քաղաքական չափազանց լայն գործընթացի մի մաս, որն էլ իր հերթին ուղեկցվում էր Հայաստանի ներքին կյանքում ուշագրավ դիմակայություններով: Դրանք իհարկե տեղավորվում էին նախկին իշխող համակարգի շրջանակում, սակայն հույժ կարեւոր է արձանագրել դրանց մեխանիկան եւ կապը արտաքին միջավայրում առկա շահերի եւ փոխհարաբերությունների տարբեր գործոնների հետ:

Այդ պատերազմի խորքային հիմքում գործնականում ընկած էր արցախյան առաջին պատերազմի արդյունքի վերանայման ռազմավարությունը: Դրա շահառուները, համենայն դեպս դատելով այդ տարիների վարքագծից՝ Ադրբեջանից բացի նաեւ Ռուսաստանն ու Թուրքիան էին: Արցախի պատերազմը խախտել է ռուս-թուրքական ստատուս-քվոն, որ մոտ հարյուր տարի առաջ հաստատվել է ռեգիոնում՝ հայկական կյանքերի ու շահերի հաշվին, Մոսկվայի հայտնի պայմանագրով:

Առավել մանրամասն՝ սկզբնաղբյուր կայքում 

դիտվել է 32838 անգամ

Ելակետ լրատվական գործակալությունը Լոս Անջելես-ում
Ելակետ լրատվական գործակալությունը Մոսկվա-ում

Բանակում «լավ տղա» հասկացություն չկա. ինչ են պատմում զինծառայողներն իրենց առօրյայից

Հենրիխ Մխիթարյանի և քրոջ՝ Մոնիկայի գեղեցիկ պարը հարսանեկան արարողության ժամանակ (Video)

Աշխարհահռչակ երգիչը երգել է Հենրիխի ու Բեթթիի հարսանիքին (Video)

Ամերիաբանկը Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի Գլխավոր գործընկերն է

Առաջարկ տավուշեցի երեխաների համար՝ Իջևանի գինու-կոնյակի գործարանի կողմից

Ամերիաբանկի գործունեությունը` թվերով. մաս 3