Երևան
20 / Օգոստոս / 2019

ՀՀ տարածքով 30 հատ կապիկ կտեղափոխվի. Հայաստանը «ծառայում» է կենդանիների առևտրով զբաղվողների շահերին

Հայաստանի Հանրապետությունը շարունակում է տարանցիկ երկիր հանդիսանալ կենդանիների առևտրով, շահագործմամբ զբաղվող անհատների և կազմակերպությունների համար: EcoNews.am բնապահպանական տեղեկատվական կայքի կողմից իրականացված գրավոր հարցման արդյունքում պարզվել է, որ շուտով ՀՀ տարածքով Ղազախստանի Հանրապետություն կարտահանվի 30 հատ կապիկ:

2019թ.-ի հունվար ամսին Շրջակա միջավայրի նախարար (Բնապահպանության նախարար) Էրիկ Գրիգորյանի ստորագրությամբ «Ստակրիս» ԱՁ-ին տրվել է ՀՀ տարածքից Ղազախստանի Հանրապետություն՝ 30 հատ կապիկի վերաարտահանման թույլտվություն: Նախարարության կողմից մեզ տրամադրված ՍԻԹԵՍ հավաստագրերի ուսումնասիրությամբ պարզ է դառնում, որ Ղազախստանի Հանրապետության Ալմաթա քաղաքում գրանցված «Ստակրիս» ԱՁ-ն նախատեսում է ՀՀ տարածքով 3 խմբաքանակով (ընդհանուր թվով 30, 10-ական, հղում 1, հղում 2, հղում 3) վերվետ (Chlorocebus pygerythrus/Vervet monkey) ենթատեսակի կապիկ վերաարտահանել: Որպես կապիկների ծագման երկիր նշվում է Սուդանը, ծագման աղբյուրը՝ վայրի բնությունից վերցված (W/ Specimens taken from the wild), գործարքի նպատակը՝ բուծում կամ արհեստական բեղմնավորում անազատ պայմաններում (B/Breeding in captivity or artificial propagation): Կենդանիները վայրի բնությունից վերցվել են 12.06.2017թ.-ին և նախկինում չեն վերաարտահանվել:

 

Թույլտվությունը տրամադրվել է 2019թ.-ի հունվարի 1-ից մինչև հուլիսի 19-ն ընկած ժամանակահատվածում արտահանելու նպատակով, իսկ իրականացվել է արդյո՞ք կենդանիների վերաարտահանումը փորձեցինք պարզել ՊԵԿ-ից: EcoNews.am բնապահպանական տեղեկատվական կայքին գնդապետ Վարդան Մաթևոսյանի ստորագրությամբ ստացված գրության համաձայն՝ «ՀՀ ՊԵԿ տեղեկատվական բազայում «Ստակրիս» ԱՁ-ի կողմից նշված ժամանակահատվածում կապիկներ վերաարտահանելու վերաբերյալ տեղեկատվություն առկա չէ»:

Ուշագրավ է, որ Ղազախստանի Հանրապետությունում գրանցված «Ստակրիս» ԱՁ-ի մասին որևէ տեղեկություն պարզել չհաջողվեց. տեղեկություններ առկա չեն անգամ համացանցում, տարբեր սոցիալական հարթակներում և այլն: «Ստակրիս» ԱՁ-ի գործունեության մասին մանրամասն տեղեկություններ ստանալու նպատակով դիմեցինք կրկին Շրջակա միջավայրի նախարարություն (Բնապահպանության նախարարություն), որպես թույլտվություն տրամադրող մարմին: Ի պատասխան «Ստակրիս» ԱՁ մասին մեր կողմից պահանջված առկա ամբողջական տեղեկատվության, մասնավորապես՝ պետական ռեգիստրի վկայականի և կանոնադրության տրամադրման, ԲՆ հայտնել է. «... ՀՀ կառավարության 2009 թվականի հոկտեմբերի 22-ի N 1281-Ն որոշմամբ հայտին կից ներկայացվող փաստաթղթերի ցանկում նշված չէ, որ պետք է ներկայացվի պետական ռեգիստրի վկայական և/կամ կանոնադրություն:

Ձեզ անհրաժեշտ տեղեկությունը կարող եք ստանալ արդարադատության նախարարության աշխատակազմի իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալությունից»։

Նշենք, որ ԲՆ-ը տրամադրված առաջին գրությամբ հայտնում է, որ նշված ԱՁ-ն գրացված է Ղազախստանի Հանրապետությունում, երկրորդ գրությամբ խորհուրդ է տալիս այլ պետությունում գրանցված ԱՁ-ի մասին տեղեկություն ստանալ ՀՀ արդարադատության նախարարությունից: Փաստացի, այլ պետությունում գրանցված ԱՁ-ն, որի գործունեության մասին ոչինչ հայտնի չէ, ստացել է ՀՀ տարածքով 30 հատ կենդանի կապիկ վերաարտահանելու ՍԻԹԵՍ հավաստագիր, ուստի կարելի է պնդել, որ ՀՀ-ը շարունակում է տրանզիտ զոնա մնալ կենդանիների առևտրով զբաղվող անձանց համար

Հավելենք, որ Հայաստանում կենդանիների առևտրով զբաղվող հիմնական գործող անձինք շարունակում են նույնը մնալ և հայտնի են կայն շրջանակների թե երկրի ներսում, թե՝ դրսում:

Այս կոնտեքստում ՀՀ-ը պարբերաբար հայտնվում է միջազգային սկանդալների կիզակետում, ինչն ավելի է իջացնում պետության վարկանիշը: Նման միջադեպերը հաճախակի բնույթ են կրում ՀՀ-ից ՌԴ արտահանվող կենդանիների, հատկապես՝ կապիկների դեպքում: 2018թ.-ին ՌԴ անասնաբուժական և բուսասանիտարական վերահսկողության դաշնային ծառայությունն (Ռոսսելխոզնադզոր) իր պաշտոնական կայքում տեղեկատվություն էր հրապարակել Հայաստանից կենդանիների (թռչունների, սողունների, երկկենցաղների և հիդրոբիոնտների (ջրակենցաղների) բոլոր տեսակների) ներկրման ժամանակավոր սահմանափակումներ՝ առանձնապես վտանգավոր հիվանդություններից պաշտպանվելու նպատակով: Հետագայում հստակեցվել էր, որ արգելքը վերաբերում է միայն պրիմատներին (կապիկներին):

Արգելքի սահմանմանը նախորդել էր ՌԴ-ում կապիկների տեղափոխման հետ կապված սկանդալային պատմությունը: 2018թ.-ի փետրվար ամսին Դոնի Ռոստովի տարածքում առգրավվել է կապիկներ (ի դեպ նույն ենթատեսակի՝ վերվետներ/Chlorocebus pygerythrus/ Vervet monkey) տեղափոխող բեռնատար, որը, ըստ նախնական տվյալների և առկա փաստաթղթերի, կապիկներին Սոչիից տեղափոխում էր Մոսկվա: Սակայն, քննության ընթացքում պարզ է դարձել, որ կապիկները կենդանի ապացույցներ են հանդիսանում կենդանիների մաքսանենգության գործում, ավելին՝ կենդանիները պետք է օգտագործվեին բժշկական փորձարկումների համար, որոնցից մարդկային կյանքեր են կախված: Պարզվել է նաև, որ կենդանիները ՌԴ են բերվել Հայաստանից, իսկ տեղափոխմամբ է զբաղվել Էդուարդ Խաչատուրյան անունով քաղաքացին, որը կենդանիների առևտրով զբաղվող մի քանի տարբեր ընկերություններ ունի: Ըստ երևույթին կապիկները ՀՀ են բերվել անօրինական ճանապարհով: Քննության հետագա ընթացքը ցույց է տվել, որ խոսքը գնում է լուրջ գումարների մասին, որի շնորհիվ էլ կենդանիների անօրինական առևտուրը շարունակում է զարգանալ:

Ուշագրավ է, որ բոլորովին վերջերս ՀՀ ԱԱԾ կողմից բացահայտվել է խոշոր չափերով կաշառք ստանալու հերթական դեպքը, որն ուղղակիորեն կապվում է կենդանիների առևտրի սխեմայի հետ: Ձերբակալվել է ՍԱՏՄ աշխատակազմի անասնաբուժության տեսչության պետ Հովհաննես Մկրտչյանը: Հենց այս տեսչությունն է պատասխանատու դեպի ՀՀ և ՀՀ-ից այլ երկրներ կենդանիների տեղափոխման համար անհրաժեշտ թույլտվությունների և փաստաթղթերի տրամադրման համար: Վերջինս իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով, մի քանի հազար գլուխ ոչխար Կատար արտահանելու սերտիֆիկատներ տրամադրելուց հետո, առևտրային կազմակերպության ներկայացուցչից որպես կաշառք ստացել է խոշոր չափերով գումար, ինչից հետո էլ ձերբակալվել է:

Հիշեցնենք, որ կապիկների առևտրի գործով 2016թ.-ին աղմկահարույց պատմության կիզակետում է հայտնվել «Ջամբո» էկզոտիկ պարկի սեփականատեր Արտյոմ Վարդանյանը. Կիլիմանջարո միջազգային օդանավակայանում ձերբակալվեցին եղբայրներ, 52-ամյա Արտյոմ և 46-ամյա Էդուարդ Ալիկի Վարդանյաններին, որոնք փորձել են բեռնատար ինքնաթիռով տեղափոխել 61 կապիկ։ Վերջիններս մեղադրվել են նաև տնտեսական սաբոտաժի մեջ: Արտյոմ Վարդանյանը պատմել էր, որ այդ կապիկները իրեն չեն պատկանել, այլ իր ընկեր, «Զօօ ֆաունա Արտ» ընկերության սեփականատեր Արթուր Խաչատրյանինն են եղել: Ինքն ընդամենը փորձել է օգտակար լինել և օգնել տեղափոխման հարցում: Եղբայրները բանտում որոշակի ժամանակահատված անցկացնելուց հետո ազատ են արձակվել:

«Ջամբո» էկզոտիկ պարկի սեփականատեր Արտյոմ վարդանյանը և «Զօօ ֆաունա Արտ» ընկերության սեփականատեր Արթուր Խաչատրյանը մինչ այժմ շարունակում են կենդանիների բիզնեսով զբաղվել և օգտագործել կենդանիներին որպես զվարճանքի միջոց: 

դիտվել է 3572 անգամ

10 պատճառ, թե ինչո՞ւ երեխաները չեն ուզում դպրոց գնալ

Ուժեղացված ծառայություն` Արարատի մարզում (տեսանյութ)

Ի՞նչ պայմաններում է ապրում Ադրբեջանում հայտնված Արայիկ Ղազարյանի ընտանիքը

Մի ցանկություն ևս ունեմ. ուզում եմ մեր խոշոր գործընկերներին բերել Հայաստան․ «ARARAT GROUP» USA գործա...

Նոր բիզնես՝ պետական համակարգում. 60 մլն դրամի հասնող փաթեթը դարձել է խնդրո առարկա

Արտ-Լանչ ընկերության հիմադիրը՝ կնոջ դերի, բիզնեսում հաջողելու և մի շարք այլ կարևոր հարցերի մասին