Country Flag
Facebook logo Instagram logo
am
ru en
30 / Մայիս / 2026 : 16-02

Դագաղի պատերի քերծվածքներն ու գողացված գլուխը. Նիկոլայ Գոգոլի մահվան և արտաշիրիմման սարսափազդու առեղծվածը

Ռուսական գրականության ամենաառեղծվածային ու միստիկ դեմքերից մեկը՝ Նիկոլայ Գոգոլը, ինչպես կյանքի ընթացքում, այնպես էլ մահից տասնյակ տարիներ անց, շարունակում է մնալ սարսափազդու քաղաքային լեգենդների և առեղծվածների կենտրոնում։ Գրողը, ով իր ստեղծագործություններում անդադար շոշափում էր անդրշիրիմյան կյանքի ու չար ուժերի թեման, իր սեփական մահով ու թաղմամբ կտակեց մի պատմություն, որը մինչ օրս սարսուռ է առաջացնում։

Ողջ-ողջ թաղվելու սարսափը և մահվան օրհասական 3 շաբաթները

Երկար տարիներ Գոգոլը պայքարում էր տարբեր հիվանդությունների դեմ և գտնվում էր բժիշկներիշարունակական հսկողության ներքո։ Հիվանդության նոպաների ժամանակ նա հաճախ էր ուշագնաց լինում, ինչը երբեմն ուղեկցվում էր սրտի աշխատանքի ժամանակավոր կանգով։ Այս վիճակը գրողի մեջ ձևավորել էր հիվանդագին մի վախ՝ տաֆոֆոբիա (ողջ-ողջ թաղվելու սարսափ)։ Սարսափն այնքան մեծ էր, որ մահվանից դեռևս յոթ տարի առաջ նա նամակներով խնդրում էր իր ընկերներին՝ իրեն չհուղարկավորել այնքան ժամանակ, քանի դեռ չեն հայտնվել մահվան անժխտելի և իսկական ապացույցները։

Գրողի վախերը, սակայն, իրականություն դարձան նրա կյանքի վերջին ամսում։ Սեփական ինֆեկցիոն ու հոգեկան հիվանդությունների ֆոնին, Գոգոլը ծանր հարվածներ ստացավ. նախ՝ իր ծանոթուհու՝ Եկատերինա Միխայլովնայի վաղաժամ մահվան բոթը, ապա՝ ավագ քահանա Մատֆեյ Կոնստանտինովիչի կողմից «Մեռած հոգիներ» վեպի երկրորդ մասի կտրուկ քննադատությունը, որից հետո գրողն ինքն անձամբ այրեց իր ձեռագիրը։

Այս ամենի հետևանքով նա ընկավ ծանր նյարդային դրության մեջ և հրաժարվեց սննդից՝ սկսելով ծոմ պահել Մեծ Պահքից դեռ մեկ շաբաթ առաջ։ 1852 թվականի փետրվարի 21-ի առավոտյան, 43 տարին դեռ չբոլորած, Գոգոլը մահացավ։ Նրան գտան բազկաթոռին՝ գլուխը թեքված, աչքերը փակ և սառչող վերջույթներով. հաշվարկները ցույց տվեցին, որ նա քաղցած էր մնացել ավելի քան 3 շաբաթ։

1931 թվականի գերեզմանի բացումը և սարսափելի բացահայտումները

Գոգոլին թաղեցին Մոսկվայի Դանիլովյան վանքի գերեզմանատանը։ Սակայն տասնամյակներ անց՝ խորհրդային իշխանության տարիներին, այդ գերեզմանատունը վերածվեց անօթևան երեխաների և անչափահաս հանցագործների հավաքատեղիի, ինչի պատճառով որոշվեց գրողի աճյունը տեղափոխել հռչակավոր Նովոդևիչի գերեզմանատուն։ Արտաշիրիմումն իրականացվեց 1931 թվականի մայիսի 31-ին։

Հենց այս վերահուղարկավորությունն էլ ծնունդ տվեց ամենասարսափելի քաղաքային լեգենդին, թե Գոգոլին թաղել են կենդանի՝ լեթարգիական (կեղծ) քնի մեջ։

Արտաշիրիմմանը ներկա գտնվող գրող Վլադիմիր Լիդինն իր օրագրերում մանրամասն նկարագրել է այն, ինչ տեսել են ներկաները գերեզմանը բացելիս.

- Դագաղը, որը պատրաստված էր կաղնու կիսափտած տախտակներից, թաղված էր անսովոր խորության վրա։
- Դագաղի պատերը ներսից քերծված են եղել, ինչն էլ դարձավ ողջ-ողջ թաղվելու վարկածի հիմնական «ապացույցը» լեգենդներում։
- Սակայն ամենացնցողը մարմնի վիճակն էր. դագաղում գտնվող գրողի մարմինը առանց գլխի էր։

Գլխատված հանճարը. Ո՞ւր էր կորել Գոգոլի գանգը

Հետաքննությունը պարզեց, որ դագաղի ներսի քերծվածքներն ու մարմնի մասերի բացակայությունը ոչ թե լեթարգիական քնի, այլ սովորական թալանի արդյունք են։ 1909 թվականին՝ Գոգոլի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ, վերակառուցվել էր նրա տապանաքարը։ Այդ ժամանակ վանքի վանականները, օգտվելով առիթից, գաղտնի բացել էին գերեզմանը և գողացել գրողի գլուխը։

Բացի գլխից, թալանված աճյունից բացակայում էին նաև կողոսկրը, սրունքը, ինչպես նաև գրողի վերարկուի մի մասն ու երկարաճիտ կոշիկները։

Ցավոք, Վլադիմիր Լիդինին կամ որևէ այլ ներկայի չհաջողվեց լուսանկարել բացված դագաղը կամ դրա պարունակությունը։ Հնարավոր է՝ այդպիսի լուսանկարներ ինչ-որ տեղ գոյություն ունեն, բայց դրանք մինչ օրս հանրայնացված չեն։ Իսկ իրական, տեսանելի փաստերի ու լուսանկարների բացակայությունն էլ հենց այն պատճառն է, որ Գոգոլի մահվան առեղծվածը մինչ օրս սնվում է միայն տարածված հուշերով ու գրավոր պատմություններով՝ թողնելով, որ ամեն ընթերցող ինքը որոշի, թե որտեղ է ավարտվում իրականությունն ու սկսվում սարսափ-լեգենդը։
Դիտվել է 2298անգամ
Վերջին լուրեր