10 / Հունվար / 2026 : 16-19
Չիլիի Ռուբին աստղադիտարանը հայտնաբերել է երբևէ հայտնի ամենաարագ պտտվող խոշոր աստերոիդը
Չիլիում գործող Վերա Կ․ Ռուբինի անվան աստղադիտարանը, որն աշխատանքը սկսել է անցյալ տարի, արդեն գրանցում է գիտական նշանակալի բացահայտումներ։ Աստղադիտակի առաջին դիտարկումների ընթացքում գիտնականները հայտնաբերել են նոր ռեկորդակիր աստերոիդ՝ 2025 MN45-ը, որը դարձել է չափերով խոշոր բոլոր հայտնի աստերոիդների մեջ ամենաարագ պտտվողը։ Ռեկորդային պտույտ՝ րոպեից էլ քիչ ժամանակում
Մոտ 710 մետր տրամագծով 2025 MN45 աստերոիդը մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում ընդամենը 1,88 րոպեում։ Սա աննախադեպ ցուցանիշ է՝ հաշվի առնելով, որ խոսքը 500 մետրից ավելի տրամագիծ ունեցող մարմնի մասին է։ NOIRLab-ի (NSF Optical and Infrared Astronomy Research Laboratory) հայտարարության համաձայն՝ սա երբևէ հայտնաբերված ամենաարագ պտտվող խոշոր աստերոիդն է։
Օբյեկտը գտնվում է Աստերոիդների հիմնական գոտում՝ Մարսի և Յուպիտերի միջև։ Գիտնականների խոսքով՝ նման արագ պտույտը վկայում է աստերոիդի անսովոր կառուցվածքի մասին։
Ոչ թե «բեկորների կույտ», այլ ամուր ժայռ
Հետազոտության առաջատար հեղինակ, NOIRLab-ի աստղագետ Սառա Գրինստրիթի խոսքով՝ նման արագությամբ պտտվելը հնարավոր է միայն բարձր ամրության նյութի դեպքում։
«Եթե աստերոիդը կազմված լիներ թույլ կապակցված բեկորներից, այն պարզապես կքայքայվեր։ Մեր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ 2025 MN45-ը պետք է ունենա ամբողջական ժայռին բնորոշ ամրություն», — նշել է գիտնականը։
Այս բացահայտումը կարևոր է, քանի որ աստերոիդների մեծ մասը համարվում է «բեկորների կույտ»՝ քարաբեկորների կուտակումներ, որոնք պահվում են միայն ձգողական ուժով։
Ռուբինի աստղադիտարանի առաջին հաջողությունները
Վերա Կ․ Ռուբինի աստղադիտարանը դիտարկումները սկսել է 2025 թվականի գարնանը, իսկ հունիսին ստացված առաջին պատկերները արդեն իսկ մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել գիտական համայնքում։ Նախնական տվյալների հավաքածուում հայտնաբերվել է շուրջ 2000 նոր աստերոիդ, որոնցից 19-ը դասվում են «գերարագ ռոտատորների» շարքը։
Աստղադիտարանը հագեցած է աշխարհի ամենամեծ թվային տեսախցիկով՝ 3,2 միլիարդ պիքսել ունեցող LSST համակարգով։ Թեև դրա հիմնական՝ 10-ամյա Legacy Survey of Space and Time ծրագիրը դեռ չի մեկնարկել, աստղադիտարանը արդեն ցուցադրում է իր հսկայական ներուժը՝ կարողանալով նոր պատկերներ ստանալ յուրաքանչյուր 40 վայրկյանը մեկ։
Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են 2026 թվականի հունվարի 7-ին The Astrophysical Journal Letters գիտական հանդեսում և ներկայացվել Ամերիկյան աստղագիտական ընկերության 247-րդ տարեկան համաժողովում։
Դիտվել է
2180անգամ
Դիտեք նաև
25 / Հունվար / 2020
Սամվել Մարտիրոսյանը՝ Ֆեյսբուք -ի եւ Ինստագրամ -ի խափանման մասին
Ֆեյսբուք եւ Ինստագրամ սոցիալական ցանցերում խնդիր կա, որի պատճառով հնարավոր չէ մուտք գործել տվյալ սոցիալական ցանցեր:
Տեղեկատվական անվտանգության ոլորտի փորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը Հայկական...
23 / Հունվար / 2020
Twitter-ի աշխատանքում խափանում է տեղի ունեցել
Twitter սոցիալական ցանցի աշխատանքում խափանում է տեղի ունեցել աշխարհի մի շարք երկրներում: Այդ մասին վկայում են ժողովրդականություն վայելող ինտերնետ-ռեսուրսների աշխատանքին հետեւող Downdetector...
23 / Հունվար / 2020
Նոր Xiaomi և Playstation 5. շաբաթվա տեխնոլոգիական անդրադարձը
Windows 7-ի աջակցության դադարեցումից մինչև PlayStation 5-ի առաջին լուսանկարը:
Անցյալ շաբաթ հիշվեց Android-ով աշխատող մի քանի ֆլագմենների և Sony-ի նոր խաղային վահանակի պատկերների հրապարակմամբ:...
05 / Ապրիլ / 2020
Փրկություն տնից աշխատողների համար․հայ մասնագետների ստեղծած՝ միջազգային ճանաչում ունեցող հավելվածը
Առցանց հաղորդակցության ժամանակ միջավայրի աղմուկը վերացնող՝ հայ մասնագետների ստեղծած krisp հավելվածը համաշխարհային պանդեմիայի օրերին միջազգային լայն ճանաչում է ստացել։
Եթե ծրագիրը իմ մոտից միացած...
06 / Ապրիլ / 2020
Hi tech-ի տիրակալները . ԱՄՆ-ի 10 ամենահարուստ IT գործարարները
Հեղինակավոր Forbes հանդեսը ներկայացրել է ԱՄՆ-ի 400 ամենահարուստ գործարարների վարկանիշային աղյուսակը, որում ներդրումային ոլորտից հետո ամենաշատ ներկայացուցիչներն ունի տեխնոլոգիական ոլորտը։ Ցուցակի...
06 / Ապրիլ / 2020
Գիտնականները ձայնագրել են պինգվինների ստորջրյա խոսակցությունը
Հարավաֆրիկյան Հանրապետության Նելսոն Մանդելայի անվան համալսարանի գիտնականներն առաջին անգամ տեսաձայնագրել են, թե ինչպես են պինգվինները խոսում ջրի տակ: Այս մասին տեղեկացնում է sciencealert.com...
06 / Ապրիլ / 2020
Ամերիկացի ինժեները ծալվող անիվներով հեծանիվ է ստեղծել
Կալիֆոռնիացի Ալեքս Անիմաշոնը, որը նախկինում Jaguar Land Rover և Mobius Motors ընկերություններում որպես ինժեներ է աշխատել, ծալվող անիվներով հեծանիվ է ստեղծել, գրում է newatlas.com կայքը։
Անիմաշոնը...
06 / Ապրիլ / 2020
Lamborghini-ն կարտադրի բժշկական դիմակներ՝ վերազինելով գործարանային արտադրամասերը. Լamborghini.com
Իտալական Lamborghini մեքենաշինական ընկերությունը հայտարարել է, որ վերազինում է իր գործարանային որոշ արտադրամասեր՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքարին միանալու նպատակով:
Ինչպես հայտնում է ընկերության...