15 / Ապրիլ / 2026 : 17-38

Լուսնային ջրի առեղծվածը. Միլիարդավոր տարիների «կուտակման պատմությունը» և ապագա գաղութացման հեռանկարները

Գիտնականների միջազգային խումբը հրապարակել է աղմկահարույց հետազոտություն, որը հիմնահատակ փոխում է մեր պատկերացումները Լուսնի վրա ջրի առաջացման մասին։ Ըստ Nature Astronomy ամսագրում զետեղված տվյալների՝ լուսնային սառույցը ոչ թե մեկանգամյա հզոր բախման արդյունք է, այլ ձևավորվել է աստիճանաբար՝ շուրջ 3–3,5 միլիարդ տարվա ընթացքում:

Հնագույն խառնարանները՝ որպես սառույցի հիմնական «շտեմարաններ»

Հետազոտության համահեղինակ Փոլ Հեյնի պարզաբանմամբ՝ տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել ուղիղ կապ խառնարանի տարիքի և դրանում առկա սառույցի քանակի միջև ։ Ամենահին կառուցվածքները, ինչպիսին է Հավորթ (Haworth) խառնարանը, պարունակում են զգալիորեն ավելի շատ սառույց, քան երիտասարդները ։ Սա ապացուցում է, որ ջրի կուտակման գործընթացն ընթացել է գրեթե անընդհատ։

Գիտնականները հակված են այն տեսակետին, որ ջուրը Լուսին է հասել մի քանի ճանապարհներով:

- Հրաբխականություն. Միլիարդավոր տարիներ առաջ Լուսնի ընդերքից ժայթքումների միջոցով արտազատված ջուր

- Տիեզերական մարմիններ. Գիսաստղերի և աստերոիդների բախումներ, որոնք իրենց հետ բերել են սառույց ։

- Արեգակնային քամի. Արեգակից եկող պրոտոնների փոխազդեցությունը լուսնային հողի (ռեգոլիտի) թթվածնի հետ, ինչի արդյունքում ձևավորվել են ջրի մոլեկուլներ։

Այս մոլեկուլները ժամանակի ընթացքում միգրացիայի են ենթարկվել դեպի բևեռներ և հայտնվել «սառը թակարդներում»՝ մշտական ստվերում գտնվող խառնարաններում, որտեղ ջերմաստիճանը հասնում է կրիտիկական -240 °C-ի:

Լուսնային սառույցի բաշխվածության ըմբռնումը միայն տեսական նշանակություն չունի։ Այն հիմնաքարային է ապագա առաքելությունների համար, քանի որ սառույցը կարող է ծառայել որպես.

1. Խմելու ջրի պաշար:

2. Թթվածնի աղբյուր՝ շնչելու համար:

3. Հրթիռային վառելիքի բաղադրիչ (ջրածնի և թթվածնի տրոհման միջոցով):

Հետազոտության առաջատար հեղինակ Օդեդ Ահարոնսոնը նշում է, որ հաջորդ քայլը պետք է լինի հողի նմուշների ուղղակի հետազոտությունը տեղում, ինչը վերջնականապես կհաստատի այս տեսությունը։

Armenia

United states

Russia

Լուսնային ջրի առեղծվածը. Միլիարդավոր տարիների «կուտակման պատմությունը» և ապագա գաղութացման հեռանկարները

Հնագույն խառնարանները՝ որպես սառույցի հիմնական «շտեմարաններ»

Դիտեք նաև

Սամվել Մարտիրոսյանը՝ Ֆեյսբուք -ի եւ Ինստագրամ -ի խափանման մասին

Twitter-ի աշխատանքում խափանում է տեղի ունեցել

Նոր Xiaomi և Playstation 5. շաբաթվա տեխնոլոգիական անդրադարձը

Փրկություն տնից աշխատողների համար․հայ մասնագետների ստեղծած՝ միջազգային ճանաչում ունեցող հավելվածը

Hi tech-ի տիրակալները . ԱՄՆ-ի 10 ամենահարուստ IT գործարարները

Գիտնականները ձայնագրել են պինգվինների ստորջրյա խոսակցությունը

Ամերիկացի ինժեները ծալվող անիվներով հեծանիվ է ստեղծել

Lamborghini-ն կարտադրի բժշկական դիմակներ՝ վերազինելով գործարանային արտադրամասերը. Լamborghini.com

Ելակետ լրատվական

Ելակետը ԱՄՆ-ում

Ելակետը Ռուսաստանում

Ելակետ ժամանցային

Ելակետ TV