Country Flag
Facebook logo Instagram logo
am
ru en
13 / Հուլիս / 2026 : 14-16

Եվրահանձնաժողովը Meta-ին մեղադրում է Instagram-ի և Facebook-ի կախվածություն առաջացնող դիզայնի համար

Եվրահանձնաժողովը նախնական եզրակացությամբ արձանագրել է, որ Meta ընկերությունը խախտել է Թվային ծառայությունների մասին օրենքը (DSA)՝ Instagram և Facebook հարթակներում կախվածություն առաջացնող մեխանիզմներ կիրառելու պատճառով։ Դեռևս 2024 թվականին սկսված հետաքննությունը կենտրոնացել է այնպիսի գործառույթների վրա, ինչպիսիք են անվերջ թերթումը (infinite scrolling), տեսանյութերի ավտոմատ նվագարկումը (autoplay), ծանուցումները (push notifications) և խիստ անհատականացված առաջարկների համակարգը:

Պլատֆորմների ազդեցությունն ու ռիսկերի անտեսումը

Ռեգուլյատորի իրականացրած հետաքննությունը ցույց է տվել, որ Meta-ն պատշաճ կերպով չի գնահատել իր հարթակների դիզայնից բխող ռիսկերը, որոնք ազդում են օգտատերերի, այդ թվում՝ երեխաների ֆիզիկական և հոգեկան բարեկեցության վրա: Անվերջ թերթման, ավտոմատ նվագարկման և անհատականացված ալգորիթմների համակարգված կիրառումն օգտատիրոջը մշտապես հրամցնում է նոր բովանդակություն՝ ուժեղացնելով հարթակում մնալու ցանկությունը և ուղեղը դնելով «ավտոպիլոտի» ռեժիմի մեջ, ինչը հանգեցնում է հարկադիր օգտագործման և վնասակար սովորությունների ձևավորման:

Բացի այդ, ընկերությունն անտեսել է առկա տվյալներն այն մասին, թե որքան ժամանակ են անչափահասները գիշերային ժամերին անցկացնում Instagram-ում ու Facebook-ում, և թե ինչպես է հարթակների (լրահոսի, stories-ի) օպտիմալացումը խթանում չափից ավելի կախվածությունը:

Առկա պաշտպանական մեխանիզմների անարդյունավետությունը

Հանձնաժողովի պնդմամբ՝ Meta-ի կողմից ներդրված ընթացիկ սահմանափակումներն անարդյունավետ են եղել։ Ժամանակի կառավարման գործիքները, ներառյալ դեռահասների համար լռելյայն (by default) ակտիվացված ֆունկցիաները, հեշտությամբ շրջանցվում են և էականորեն չեն նվազեցնում հարթակում անցկացրած ժամանակը: Իսկ ծնողական վերահսկողության գործիքներն արդյունավետ են միայն այն դեպքում, երբ խնամակալներն ունենում են բավարար տեխնիկական գիտելիքներ:

Եվրահանձնաժողովն այս փուլում պահանջում է, որ Meta-ն արմատական փոփոխություններ մտցնի հարթակների կառուցվածքում, մասնավորապես` անջատի կախվածություն առաջացնող գլխավոր ֆունկցիաները (autoplay, infinite scroll), ներդնի էկրանային ժամանակի արդյունավետ դադարներ (screen time breaks), վերափոխի առաջարկների համակարգը՝ այն դարձնելով պակաս ներգրավվածության միտված (less engagement-oriented):

Հնարավոր հետևանքներն ու տուգանքները

Meta-ն հնարավորություն ունի ծանոթանալ հետաքննության նյութերին և գրավոր պատասխան ներկայացնել հանձնաժողովի նախնական եզրակացություններին, ինչին զուգահեռ խորհրդակցություններ կանցկացվեն Եվրոպական թվային ծառայությունների խորհրդի հետ:

Եթե Եվրահանձնաժողովի տեսակետները վերջնականապես հաստատվեն, ապա ընկերության դեմ կկայացվի օրենքին չհամապատասխանելու որոշում։ Դա կարող է հանգեցնել խոշոր ֆինանսական տուգանքի՝ Meta-ի համաշխարհային տարեկան ընդհանուր շրջանառության մինչև 6 տոկոսի չափով, ինչը ընկերության ներկայիս ցուցանիշներով կարող է կազմել մինչև 12 միլիարդ դոլար:
Դիտվել է 674անգամ
Վերջին լուրեր